Huisvestingsopgaven Kinderopvang in beeld
Vanwege de hogere bijdrage van de overheid, wordt een groei van de vraag verwacht. Het gevolg is een uitbreidingsopgave voor de kinderopvangsector. Dit ziet er zo uit:
Bron: Impactanalyse Kinderopvangorganisaties en Gastouders (2023), aangepast met actuele investeringssom per m2.
Kwalitatieve huisvesting bestaat uit een aantal elementen. Dit gaat verder dan puur het bouwbesluit. Steeds meer projecten maken hiervoor gebruik van het Kwaliteitskader Huisvesting.
Huisvesting moet exploitabel zijn en dit krijgt steeds meer aandacht. De investerings- en onderhoudskosten van huisvesting nemen de afgelopen jaren significant toe en de verwachting is dat deze trend zich verder voortzet. Stijgende investeringslasten zijn onder andere het gevolg van krapte op de arbeidsmarkt en schaarste van materialen. Aanvullend hebben de duurzaamheidseisen een effect op de investeringskosten. Aangezien zo’n 90% van de locaties huur betreft, heeft dit voor de kinderopvang vooral effect op de huurlasten. Deze stijging zal in de tarieven naar ouders worden verrekend. Dit alles kan worden beperkt door standaardisatie. Een dergelijke aanpak van huisvesting zorgt voor snelle, kwalitatief betere en kostenefficiëntere realisatie van huisvesting. Deze ontwikkeling vindt in veel sectoren plaats, ook in de woningbouw. In het funderend onderwijs lopen twee programma’s die deze aanpak voor scholen ontwikkelen en faciliteren. Dit betreft het Programma Onderwijshuisvesting (POHV) en het Innovatieprogramma Onderwijshuisvesting (IPOHV).
Onderhoudskosten stijgen niet alleen door inflatie, maar ook doordat steeds meer installaties worden gebruikt om tot een goed binnenklimaat te komen. Deze installaties vragen niet alleen een hogere investering, maar leiden ook tot hogere onderhoudskosten. Passief bouw kan deze effecten beperken. Het IPOHV ontwikkelt hiertoe momenteel toepasbare kennis.
Duurzame huisvesting
De sector dient te werken aan duurzame huisvesting. Steeds meer regelgeving is van kracht, waarin eisen worden gesteld aan duurzame huisvesting. Zo zijn er doelstellingen vanuit het Klimaatakkoord ten aanzien van CO2-reductie richting 2050. Vanaf mei 2026 is ook de EPBD IV richtlijn van kracht, die eisen stelt aan de energieprestatie van de huisvesting. Ga voor meer informatie naar www.duurzamekinderopvang.nl.
Adaptieve huisvesting
Adaptieve huisvesting betreft gebouwen die flexibel zijn ontworpen en kunnen worden aangepast naar een andere indeling en gebruik, als dat in de toekomst nodig is. Een mooi voorbeeld is een kinderopvanglocatie die zo is gebouwd, dat het pand in de toekomst geschikt gemaakt kan worden voor ouderenzorg. Zo wordt ingespeeld op vergrijzing in de wijk en een daarmee veranderende behoefte. Hoe we nu denken over kinderopvang, kan over 20 jaar heel anders zijn. Nu gebouwen steeds meer circulair zijn behouden ze langdurig waarde, terwijl de behoefte in de tijd kan veranderen. Meer informatie over circulariteit vind je bij het Programma Onderwijshuisvesting (POHV), waaronder een circulair rekenmodel. Aangezien de materialen een eeuwigheidswaarde krijgen, dient anders te worden gekeken naar investeringen en afschrijvingen.
Inclusieve huisvesting
Inclusieve kinderopvang krijgt steeds meer aandacht. Huisvesting kan inclusieve kinderopvang faciliteren. Bij nieuwbouwlocaties vindt dit steeds meer plaats. Tegelijkertijd vraagt het nog kennisontwikkeling. In het Innovatieprogramma Onderwijshuisvesting (IPOHV) is een speciaal leerlab gestart, waarbij vanuit wetenschappelijk perspectief wordt gewerkt aan inclusieve huisvesting voor onderwijs en kinderopvang.